TZOB Genel Başkanı Bayraktar:
-“Balıkçılar ‘Vira Bismillah’ diyerek 1 Eylül’de denize açılacak”
-“Su ürünleri avcılık üretimi son 10 yılda yüzde 25 azaldı”
-“Kişi başına tüketim dünya ortalamasının üzerine çıkarılmalı”
-“Kurallara mutlaka uyulmalı”
-“Balıkçılık ve modern tesisler daha fazla desteklenmeli”
Ankara- 30.08.2021- Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, 1 Eylül’de başlayacak av sezonuna ilişkin açıklama yaptı. Bayraktar, “Balıkçılar 1 Eylül’de ‘Vira Bismillah’ diyerek denize açılacaklar, bereketli bir sezon geçirmelerini diliyorum” dedi.
Balığın insan sağlığı ve dengeli beslenme için çok gerekli bir gıda olduğunu vurgulayan Bayraktar, “Balık avcılığı önemli bir gıda temin yöntemi olup aynı zamanda iyi bir geçim kaynağıdır” diyerek şöyle devam etti:
“Gırgır ve trol ağları ile avcılık faaliyetinde bulunan balıkçılar için 15 Nisan 2021'de kapanan genel av sezonu, 1 Eylül 2021'de açılıyor. Ülkemiz, uzun sahil şeridi, yaygın iç suları ve nehirleriyle önemli balıkçılık kaynaklarına sahiptir. Ancak üç tarafı denizlerle çevrili, 8 bin 333 kilometrelik kıyı şeridine sahip olan ülkemizde su ürünleri sektöründe mevcut potansiyelin tam olarak değerlendirdiğini söylemek mümkün değildir.
Su ürünleri üretiminde TÜİK verilerine göre son beş yıla baktığımızda; 2015 yılında 672 bin 241 ton olan üretimimiz, 2016 yılında yüzde 12,4 azalarak 588 bin 715 tona geriledi. 2017 yılında yüzde 7,2 artarak 630 bin 820 tona, 2019 yılında yüzde 33,1 artarak 836 bin 524 tona yükseldi. 2020 yılında ise bir önceki yıla göre yüzde 6,1 azalarak 785 bin 811 ton olarak gerçekleşti. Toplam üretimin yüzde 46,3'ün avcılık yoluyla ve yüzde 53,6'sı yetiştiricilik yoluyla elde edilmektedir.”
“Su ürünleri avcılık üretimi son 10 yılda yüzde 25 azaldı”
Bayraktar, 2010 yılında 485 bin 939 ton olan toplam su ürünleri avcılığımızın 2020 yılında yüzde 25 azalarak 364 bin 400 tona gerilediğini belirterek sözlerini şöyle sürdürdü:
“Avcılık yoluyla yapılan toplam üretim 364 bin 400 ton, yetiştiricilik üretimi de 421 bin 411 ton olarak gerçekleşti. Su ürünleri avcılık üretimi 2020 yılında bir önceki yıla göre yüzde 23,2 azalırken, yetiştiricilik yüzde 4,8 artış gösterdi.
2020 yılında deniz balıklarının türlerine göre dağılımı incelendiğinde, hamsi balığı 171 bin 253 ton ve yüzde 58,6 payla en yüksek miktarda avlanan balık olmuştur. Hamsi balığını 26 bin 804 ton ile çaça ve 22 bin 743 ton ile sardalya takip etmektedir.”
“Kişi başına tüketim dünya ortalamasının üzerine çıkarılmalı”
Ülkemizde kişi başı su ürünleri tüketiminin dünya ortalamasının altında olduğuna dikkati çeken Bayraktar, “2020 yılında hamsi avcılığı da bir önceki yıla göre yüzde 37,7 azaldı. Aynı yıl kişi başına balık tüketimimiz 6,2 kilogramdan 6,7 kilograma çıkarak yüzde 8 arttı ancak ülkemizde kişi başı su ürünleri tüketimi dünya ortalamasının altındadır. Balıkçılıkta arz-talep dengesi oluşturularak, sürdürülebilir balıkçılığın sağlanması gerekir. Tüketimin artırılması için başta fiyat istikrarı sağlanmalı, eğitim ve tanıtım çalışmaları yaygınlaştırılmalıdır. Hayvansal protein temininde önemli yeri olan balık avcılığının çevreye olumsuz etkilerinin en düşük seviyelerde tutulması önemlidir. Çünkü ekosistemdeki tahribatlar gelecek nesillerin refahını tehlikeye sokmaktadır” dedi.
“Ülkemizdeki su ürünleri avcılığı kıyı balıkçılığına dayanır”
Ülkemizdeki su ürünleri avcılığının kıyı balıkçılığına dayandığını hatırlatan TZOB Genel Başkanı Bayraktar, “Yeterli altyapı oluşturulamadığı için açık deniz balıkçılığı yapılamamakta bu nedenle de av baskısı kıyı sularımızda yoğunlaşmaktadır. Son yıllarda avcılık üretim miktarı azalıyor. Sektörün geleceği açısından sürdürülebilir avcılığın sağlanması şarttır. Bu amaçla stokları koruyucu ve geliştirici yönde çalışmaların ve araştırmaların yapılması ve koruma kontrol çalışmalarına öncelik verilmesi gerekir” diye konuştu.
“Kurallara mutlaka uyulmalı”
Su ürünleri üretiminin sürdürülebilirliği için avcıların kurallara uyması gerektiğinin de altını çizen Bayraktar, uyulması gereken kuralları şöyle aktardı:
“Denizlerde ve iç sularda yapılacak ticari ve amatör amaçlı su ürünleri avcılığına yönelik düzenlemeleri içeren tebliğlerle Tarım ve Orman Bakanlığı bu konuda önemli çalışmalar yapmıştır. Su ürünleri avcılığında yer, zaman, tür, boy, ışık kullanımı ve avlanma mesafesi gibi getirilen yasaklar ve kontroller su ürünleri üretiminin sürdürülebilirliği açısından büyük önem taşımaktadır.
1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu’nda yer alan zapt ve müsadere (El Koyma ve Mülkiyetin Kamuya Geçirilmesi) yaptırımlarının, cezanın kanunun mülkiyetin kamuya geçirilmesi sathında değerlendirilememesi nedeniyle uygulanabilirliğini/caydırıcılığını yitirmesi söz konusudur. Su Ürünleri Kanunu ile Kabahatler Kanunu’nun uyumlulaştırılmasına ihtiyaç olduğu her fırsatta açıkça belirtmektedir. Su Ürünleri Kanunu’nda ‘Zapt ve Müsadere Edilme’ terimlerinin Kabahatler Kanunu’na uyum için ‘El Koyma’ ve ‘Mülkiyetin Kamuya Geçirilmesi’ şeklinde değiştirilmesi yasalar arasındaki uyumsuzluğu giderecektir.
Hayvansal protein temininde önemli yeri olan su ürünlerini sofralarımıza taşıyan balıkçılarımızın av yasaklarına ve tebliğ ile getirilen düzenlemelere titizlikle uyması sağlanmalıdır.”
“Balıkçılık ve modern tesisler daha fazla desteklenmeli”
“Sürdürülebilir su ürünleri üretimi için gerekli stratejiler ile kısa, orta, uzun vadeli eylem planları ve hedefler belirlenmelidir” diyen Bayraktar, sözlerini şöyle tamamladı:
“Kaynakların verimli kullanılabilmesi için su ürünleri eğitim merkezleri kurulmalı, yetiştiricilik, avcılık ve Ar-Ge çalışmaları daha fazla desteklenmeli, sektörde örgütlenme yapısı mutlaka güçlendirilmelidir.
Balıkçılık sektöründe ürünlere yönelik dondurma, tuzlama, konserve, paketleme ve işleme tesislerinin sayılarının artırılması sektöre ekonomik katkı sağlayacaktır. Yeni avlanma döneminin bol ve bereketli kazançlar getirmesini diliyorum.”
Avcılık Yoluyla Elde Edilen Su Ürünleri Miktarları (Ton)
Yıllar
Avlanan deniz balıkları
Avlanan tatlı
su ürünleri
Avlanan diğer
deniz ürünleri
Toplam
2010
399.656
40.259
46.024
485.939
2011
432.246
37.096
45.412
514.755
2012
315.636
36.120
80.685
432.442
2013
295.167
35.074
43.879
374.121
2014
231.059
36 134
35 019
302.212
2015
345.765
34.176
51.966
431.907
2016
263.725
33.856
37.739
335.320
2017
269.676
32.145
52.496
354.318
2018
222.024
30.139
61.931
314.094
2019
374.726
31.596
56.846
463.168
2020
291.910
33.119
39.371
364.400
Kaynak: TÜİK
Su Ürünleri Üretimi (Ton)
Yıllar
Avcılık
Yetiştiricilik
Toplam
Deniz Ürünleri
%
Tatlısu Ürünleri
%
Miktar
%
2002
522 744
83.3
43 938
7.0
61 165
9.7
627.847
2003
463 074
78.8
44 698
7.6
79 943
13.6
587.715
2004
504 897
78.3
45 585
7.1
94 010
14.6
644.492
2005
380 381
69.8
46 115
8.5
118 277
21.7
544.773
2006
488 966
73.9
44 082
6.7
128 943
19.5
662.103
2007
589 129
76.3
43 321
5.6
139 873
18.1
772.323
2008
453 113
70.1
41 011
6.3
152 186
23.5
646.310
2009
425 046
68.2
39 187
6.3
158 729
25.5
623.191
2010
445 680
68.2
40 259
6.2
167 141
25.6
653.080
2011
477 658
67.9
37 097
5.3
188 790
26.8
703.545
2012
396 322
61.5
36 120
5.6
212 410
32.9
644.852
2013
339 047
55.8
35 074
5.7
233 394
38.4
607.515
2014
266 078
49.5
36 134
6.7
235 133
43.7
537.345
2015
397 731
59.1
34 176
5.0
240 334
35.8
672.241
2016
301 464
51,2
33 856
5,7
253 395
43,0
588.715
2017
322.173
51,1
32.145
5,1
276 502
43,8
630.820
2018
283.955
45,2
30.139
4,8
314.537
50,0
628.631
2019
431.572
51,6
31.596
3,8
373.356
44,6
836.524
2020
331.281
42,2
33.119
4,2
421.411
53,6
785.811