Sakarya Üniversitesi (SAÜ) Jeofizik Mühendisliği öğretim üyesi Prof. Dr. Murat Utkucu,
depreme hazırlıkta risk yönetiminin önemine dikkat çekerek, “Afetin zararlarını etkin bir
şekilde azaltmak için deprem olmadan önce bir şeyler yapılmalı, risk yönetimi güncellenmeli”
dedi.
SAÜ Akademik ve Sosyal Gelişim Merkezi (SASGEM) tarafından düzenlenen konferansa SAÜ
Afet Yönetim Uygulama ve Araştırma Merkezi ve Jeofizik Mühendisliği öğretim üyesi Prof. Dr.
Murat Utkucu konuk oldu.
“Deprem ve Yaşam” konusunun ele alındığı konferansta konuşan Prof. Dr. Utkucu,
Türkiye’nin aktif ve yıkıcı depremler üretebilen Alp - Himalaya Tektonik Kuşağı üzerinde
bulunduğunu belirterek, bu kuşakta bulunan fayların 5 ve üzeri büyüklükte deprem üretme
potansiyeline sahip olduğunu söyledi. Türkiye’nin en önemli tektonik kuşaklarının Kuzey
Anadolu Fay Zonu (KAFZ) ve Doğu Anadolu Fay Zonu (DAFZ) olduğunu aktaran Prof. Dr.
Utkucu, Doğu ve Batı Anadolu’da her dağın altına birer fay çizilebileceğini kaydetti.
“Doğal güzellikler varsa faylar da var”
Türkiye’nin bir deprem ülkesi olduğunu ve deprem ülkesinde yaşamanın bazı riskleri ve
zorluklarının yanı sıra güzelliklerinin de olduğunu ifade eden Utkucu, “Bildiğimiz gibi
geçtiğimiz ay Ege Denizi’nde deprem meydana geldi. Ege Bölgesi’nde bulunan koylar,
depreme de neden olan faylar tarafından oluşturuldu. Marmara Bölgesi’nde de Sapanca
Gölü’nün ve Kartepe’nin oluşma nedeni aynı şekilde fay hattından dolayıdır” dedi. Depreme
önceden hazırlanmanın ve deprem farkındalığının önemine işaret eden Utkucu, “Yağmur
yağacağını bildiğimizde şemsiye alıyorsak, kamp yaparken çadır alıp kapalı bir alan arıyorsak,
depreme karşı da depremle birlikte yaşama ihtiyacımızı gözetmemiz gerekiyor” diye konuştu.
“Depreme hazırlık yapılmalı”
Depreme hazırlık yapmanın risk unsurunu azaltacağını dile getiren Utkucu, “Biz sürekli
deprem riski ve deprem tehlikesinden bahsediyoruz. Tehlikeyi tanımlıyoruz. Fiziksel
maruziyet ve incinirlikten bahsetmedik. Maruziyet konusunda faya uzaksanız deprem riski
küçülecektir. İncinirlik açısından baktığımızda da deprem sigortası yaptırabiliriz. Binaların
deprem yönetmeliğine uygun olup olmadığı kontrol edilebilir ve zemin etüdü yapılabilir. Her
türlü acil durum planlamalarını yapmak gerekli. Malzemeleri depolamak, insanları bu konuda
eğitmek, tatbikatlar, seminerler düzenlemek, yani afet farkındalık oluşturmak önemli. Etkin
bir risk yönetimi için her bir fert, her bir özel sektör, her bir kurum bu işe el atmalı, elini taşın
altına koymalı” dedi.
“Ege’de bazı faylarda gerilme azaldı”
İzmir Depreminin İzmir’in güneyinden geçen bazı fay hatlarını rahatlattığını ifade eden
Utkucu, her bir depremin bazı fay hatlarında gerilme yüklemesi oluşturduğunu, bazı faylarda
ise gerilmenin azalabileceğini söyledi. Utkucu, “Artçı depremlerin çoğu büyük depremin
oluşturduğu gerilme değişimlerinden kaynaklanıyor. İzmir’in güneydoğusundaki fay hattı ise
biraz yükleme oluşturulmuş görünüyor. Kuşadası’ndan ve Söke’den geçen fay hattında biraz
yükleme oldu ama yakın zamanda kırıldığı için, bir deprem ürettiği için fazla bir endişe
oluşturmuyor” şeklinde konuştu.
“Risk yönetimi güncellenmeli”
7 şiddetindeki bir depremin 32 tane 6 şiddetindeki depremin enerjisini taşıdığına dikkat
çeken Utkucu, “Afet yönetiminden verim almak istiyorsanız, afetin zararlarını etkin bir
şekilde azaltmak istiyorsanız risk yönetimini güncellemelisiniz, kriz yönetimini değil. Afet
öncesi risk yönetimidir, afet esnası ve sonrası da kriz yönetimidir. Afet yönetimi, risk
yönetimi ve kriz yönetiminin birleşiminden oluşuyor” dedi.
“Deprem uzmanı sayısı az”
Türkiye’de teknolojik olarak depremleri çok iyi izler hale gelindiğini ve bu alanda çokça veri
biriktiğini belirten Utkucu, bu verileri değerlendirecek uzman sayısının ise azlığına dikkat
çekti.