Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi ve İslami İlimler Araştırma Vakfı (İSAV) iş
birliğiyle düzenlenen fıkıh çalıştayları serisinin ikincisi “Fıkhi Bilgi Üretiminde Çok
Mezhepli Yaklaşım” başlığıyla 5-6 Haziran 2021 tarihlerinde çevrimiçi olarak
gerçekleştirildi.
Pandemi sebebiyle online platform üzerinden gerçekleştirilen ve sunuculuğunu İlahiyat
Fakültesi Dekan Yardımcısı Dr. Öğr. Üyesi Ahmet Numan Ünver’in yaptığı çalıştayın açılış
konuşmaları, Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Ahmet Bostancı, İSAV
Mütevelli Heyeti Üyesi Prof. Dr. Bedreddin Çetiner ve Sakarya Üniversitesi Rektörü Prof. Dr.
Fatih Savaşan tarafından gerçekleştirildi.
Sakarya Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Fatih Savaşan çalıştayın açılışında yaptığı
konuşmasında günümüzde birtakım dinî meseleler hakkında derinliğine vakıf olunmadan ve
İlahiyat eğitimi almamış kişiler tarafından ekranlarda ve çeşitli platformlarda yorumlar
yapıldığını kaydederek bu tür ilmi çalışmaların önemine dikkat çekti. 2019 yılında çalıştayın
birincisinin kendisinin de katılımıyla yüz yüze gerçekleştirildiğini hatırlatan Prof. Dr.
Savaşan, İSAV gibi 50 yılı geride bırakmış bir kurumun işbirliğiyle düzenlenen bu çalıştayın
bilgi birikimine, oluşan bilginin elde edilmesine, yayılmasına katkı sağlayacağını belirterek
İlahiyat Fakültesi hocalarına programı düzenledikleri için teşekkürlerini iletti ve toplantının
hayırlara vesile olmasını dileyerek konuşmasını sonlandırdı.
İlahiyat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Ahmet Bostancı da, yaptığı açılış konuşmasında
çalıştayın geçtiğimiz yıl yüz yüze yapılmasının planlandığını ancak bütün dünyayı etkisi
altına alan salgın sebebiyle yüz yüze yapılması ümit edilerek ileriki bir tarihe ertelendiğini,
ancak benzer şartların devam ediyor olması dolayısıyla online olarak gerçekleştirildiğini ifade
etti. Mezhep yapılanmasının Müslüman toplumun hukukî istikrar ve dinî yaşayıştaki tutarlılığı
gerçekleştirmek maksadıyla geliştirdiği tecrübeyi yansıttığını, bu uygulamanın çok uzun
asırlar boyunca herhangi bir farklı düşünce ile karşılaşmaksızın 20. yüzyıla kadar devam
ettiğini kaydeden Prof. Dr. Bostancı,1917 tarihli Hukuk-ı Âile Kararnamesinin bu konuda
tarihte önemli kırılma noktalarından birini olduğunu, günümüzde de ‘belirli bir mezhebe
endeksli’ fıkıh faaliyetinde bulunmak yerine mezhepler arası bir yaklaşım sergilenmekte
olduğunu söyledi. Prof. Dr. Bostancı, “Bu çalıştayda bu çerçevede günümüzde geldiğimiz
noktada tek mezhepli yaklaşımın mümkün olup olmadığı, fıkhi hükümlerde farklı
mezheplerden istifade etmenin bir zaruret mi olduğu hususları Diyanet İşleri Başkanlığının
uygulamaları da göz önünde bulundurularak ele alınacaktır. Tertip ettiğimiz bu çalıştayın
amacı; tartışmalara sağlıklı bir zemin oluşturulması, konunun akademik seviyede ele alınması
ve ülkemizin bu husustaki ilmî birikimin ortaya konulması, nihayetinde de bu birikimin yazılı
bir esere dönüşmesidir.” dedi. Dekan Bostancı, çalıştaya katkı sunan katılımcılara, İSAV’dan
ve İlahiyat Fakültesi’nden çalıştayın organizesine emek veren hocalara, koordinatörlüğünü
yürüten Prof. Dr. Osman Güman’a ve desteklerinden dolayı Rektör Prof. Dr. Fatih Savaşan’a
teşekkürlerini ilettikten sonra konuşmasını tamamladı.
İSAV Mütevelli Heyeti Üyesi Prof. Dr. Bedreddin Çetiner, yaptığı konuşmada İslami
İlimler Vakfı olarak bu tür toplantıları çok önemsediklerini ifade etti. Mezhep, mezheplere
intisap ve mezheplerin telfîki gibi konuların çeşitli bahane ve gerekçelerle istismar edilebilen,
Müslümanları birbirine düşürme tehlikesi olan konulardan olduğunu belirten Prof. Dr.
Çetiner, halkın önünde yapmak yerine ilmi ihtisas toplantılarında bu konuların ele alınmasının
önemli olduğunu söyledi.
İki gün süren çalıştayda Prof. Dr. Murat Şimşek tarafından “Çağdaş Dönemde Tek
Mezhepli Yaklaşım Mümkün müdür”, Prof. Dr. Kâşif Hamdi Okur tarafından “Çağdaş
Dönemde Çok Mezhepli Yaklaşım Bir Zaruret midir?” ve Prof. Dr. Abdurrahman Haçkalı
tarafından “Din İşleri Yüksek Kurulu’nun Fetvalarında Çok Mezhepli Yaklaşımlar” konulu
tebliğler sunuldu ve sayıları kırkı bulan katılımcılar tarafından müzakere edildi.
Çalıştay, Prof. Dr. Ali Bardakoğlu, Prof. Dr. Halit Çalış, Prof. Dr. Mehmet Görmez, Prof.
Dr. Orhan Çeker, Prof. Dr. H. Mehmet Günay, Prof. Dr. Mehmet Akif Aydın ve Prof. Dr.
İbrahim Kafi Dönmez’in yer aldığı değerlendirme oturumu ile İlahiyat Fakültesi Dekanı Prof.
Dr. Ahmet Bostancı’nın yaptığı kapanış konuşmasının ardından sona erdi.