Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Temel İslam Bilimleri bölüm seminerleri kapsamında
SAÜ İlahiyat Fakültesi’nde misafir öğretim üyesi olarak bulunan Umman Sultan Kabus,
Üniversitesi Öğretim Üyesi Dr. Abdullah el-Hinnâî tarafından “İbâzıyye’nin Tefsir Metodu”
konulu bir seminer gerçekleştirildi.
Seminerin açılış konuşmasını yapan Temel İslam Bilimleri Bölüm Başkanı Prof. Dr. Süleyman
Akkuş, İbaziyye mezhebi ve misafir öğretim üyesi Dr. Abdullah el-Hinnâî’nin özgeçmişi
hakkında bilgi verdi. Arapça olarak gerçekleşen seminer İlahiyat Fakültesi Öğr. Gör.
Abdülmelik Yangın tarafından Türkçeye çevrildi.
Konuşmasının başında tefsir hakkında genel bilgiler veren Dr. el-Hinnâî, müfessirin
yönelimine göre tefsirin rivayet, dirayet ve ilmî gibi çeşitli kısımlara ayrıldığını ifade ederek
bunları örnekler üzerinden açıkladı.
Dr. el-Hinnâî, İbâzıyye’nin tefsir metodu konusuna geçmeden önce bu mezhebin tarihi
hakkında da kısa bilgiler verdi. Öncelikle İbâzıyye’nin kurucusu olarak bilinen Abdullah b.
İbâz’ın fıkhî veya kelamî görüşleri olmadığını ve onun sadece siyasi lider olduğunu vurgulayan
Dr. el-Hinnâî, fıkhî ve kelâmî görüşler açısından bakıldığında mezhebin öncü isminin aslında
Câbir b. Zeyd olduğunu belirterek onun Basra’da birçok sahabeden ders aldığını aktardı.
İbâzıyye mezhebi müfessirlerinin çoğunun Umman’da değil, Mağrib bölgesinde olduğunu
belirten Dr. el-Hinnâî, İbâzî tefsirlerin ruyetullah ve vaad-vaîd konuları dışında Eş‘arî
tefsirlerle birçok ortak noktası olduğu için pek bilinmediklerini ifade etti. Ayrıca Umman’da
Zemahşerî’nin tefsiri gibi meşhur tefsirlerin de okunduğunu aktardı.
Konuşmasının devamında İbâzıyye mezhebine mensup müfessirleri ve tefsirleri tanıtan Dr. el-
Hinnâî, bu tefsirlerin metot olarak Sünnî tefsirlerden çok uzak olmadıklarını ve küçük
farklılıklar olsa da Eşarî ve Maturîdî tefsirlere çok yakın olduklarını söyledi. Ayrıca İbâzıyye
mezhebinin fıkıhta Hanefî ve Şafî mezheplerine yakın olduğunu belirten Dr. el-Hinnâî,
konuşması boyunca İbâzıyye’nin Sünnî mezheplerle olan benzerliğine dikkat çekerek,
farklılıklara değil ortak noktalara odaklanmak gerektiğini vurguladı.
Dr. el-Hinnâî, SAÜ İlahiyat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Ahmet Bostancı’ya, Temel İslam
Bilimleri Bölüm Başkanı Prof. Dr. Süleyman Akkuş’a, Tefsir Anabilim Dalı Başkanı Doç. Dr. Ali
Karataş’a ve seminere katılan diğer hocalara selamlarını ileterek başlayan Dr. el-Hinnâî,
kendisine burada bulunma fırsatı verilmesinden ve hüsnü kabulle karşılanmasından dolayı
Türkiye Cumhuriyeti’ne, Sakarya Üniversitesi’ne teşekkür etti.
Kendisine yöneltilen soruları da cevaplayan ve Türkiye’de bulunduğu sürece ilmi faaliyetlere
katkı sunmaya hazır olduğunu belirten Dr. Abdullah el-Hinnâî, konuşmasına Türkiye ve dünya
Müslümanlarına dua ederek son verdi.
Programın sonunda İlahiyat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Ahmet Bostancı ve Temel İslam
Bilimleri Bölüm Başkanı Prof. Dr. Süleyman Akkuş tarafından Dr. Abdullah el-Hinnâî’ye hediye
takdim edildi.
Seminer Fakültenin YouTube kanalından da canlı olarak yayınlandı.